Ölümü: 14 Haziran 1880
Abhaz asıllı Osmanlı müşîri, devlet adamı, hukukçusu ve askerî eğitmenidir. Eylül 1875’ten Haziran 1876’ya kadar Zabtiye Nâzırlığı’nda bulundu. 1876-1878 Osmanlı-Karadağ, 1876-1878 Osmanlı-Sırp ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşları’ndaki gönüllü Çerkes birliklerine kumanda etti.
Koca Hüsrev Mehmed Paşa’nın evlâd edindiği kölelerdendir. Abhaz Moçan kabilesine mensup olmasına karşın Çerkes olarak anılıyordu. Enderûn’da eğitim gördükten sonra, orada 1831’e kadar piyâde hocalığı yaptı. Orduya katılarak 1832’de miralay, 1838’de mirliva ve 1839’da ferîk mertebelerine ulaştı. Kırım Savaşı sırasında gerçekleşen Epir Ayaklanması’nı bastırmakla görevlendirildi. Kasım 1857’de İşkodra Sancağı’nın mutasarrıfı oldu. Aynı zamanda sancağın fırka kumandanı olan Abdi Paşa,Eylül 1861’in sonlarında, birtakım kuleler kurarak tedbir almasına rağmen. bölgede kendisine karşı bir ayaklanma çıktığı için istifâ etmek zorunda kaldı. 1861-1862 Osmanlı-Karadağ Savaşı’nda Ömer Lütfi Paşa’nın emri altında bulundu. Nisan 1862-Nisan 1863 araları yeniden İşkodra mutasarrıflığını îfâ etti. Nisan 1863’te 2. Ordu’nun başına geldi. Temmuz 1866-1868 yıllarında Bosna Vilâyeti’nde faaliyet gösterdi.
Nisan 1863-Nisan 1869’de 2., Haziran 1869-Ağustos 1871’de 3., Ağustos-Kasım 1871’de 2., Kasım 1871-Şubat 1872’de 4., Nisan 1872-Ağustos 1873’te ise 2. Orduların müşîrliklerini yürüttü. 1871’de Şûrâ-yı Devlet, Ağustos 1873’te de Tanzimât-ı Askeriye üyesi yapıldı. Eylül 1875’ten Haziran 1876’ya kadar Zabtiye Nâzırlığı’nı sürdürdü. Aralık 1876-Nisan 1877 târihlerinde 3. Ordu komutanı ve Manastır vâlisiydi. Haziran 1877’de Yanya vâliliğine atandı. 1876-1878 Osmanlı-Karadağ, 1876-1878 Osmanlı-Sırp ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşları’ndaki gönüllü Çerkes birliklerine kumanda etti. Fundina Muharebesi gibi önemli çatışmalarda çarpıştı. Ekim 1878’de Dâr-ı Şûra âzâsı oldu. 14 Haziran 1880’de İstanbul’da öldükten sonra Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi. Oğulları Mehmed Rauf ve Hüsrev Paşalardır. Kızları da vardı. Sicill-i Osmânî’ye göre “savaşlarda kendini ispat etmiş, gayretli, dürüst bir adamdı”.
—————-
Wikipedia.com
****************************
Abdi Paşa
Çerkez’dir. Hüsrev Paşa’nın kölelerinden olup askerlik mesleğine girmiş, 1247 (1831 / 1832) tarihine kadar sarayda muallimlik ile binbaşı ve 1248’de (1832 / 1833) miralay, 1254’te (1838) mirliva olmuştur. Cemaziyelahir 1274’de (Ocak – Şubat 1858) İşkodra mutasarrıfı, Zilhicce 1278’de (Haziran 1862) vezir, sonra 3. Ordu Müşiri olmuştur. Safer 1286’da (Mayıs – Haziran 1869) ikinci defa 3. Ordu Müşiri olup 28 Cemaziyelevvel 1288’de (14 Ağustos 1871) ayrılmıştır. Zilka’de 1293’te (Kasım – Aralık 1876) 3. Ordu Müşiri ve Manastır Valisi Kaymakamı, Cemaziyelahir 1294’te (Haziran – Temmuz 1877) ilaveten Yanya Valisi olup kısa süre sonra hepsinden azledilmiş ve 14 Haziran 1880’de vefat etmiştir.
———————————
Kaynak: Mehmed Süreyya; Sicill-i Osmanî Cilt I, s. 52.
