Rusya’nın önde gelen gazetelerinden Gazeta’nın dün Kremlin yönetiminin, federal cumhuriyetleri merkeze daha sıkı bağlama kararı aldığı haberi Rusya Federasyonu’nda ve Kuzey Kafkasya Cumhuriyetlerinde ciddi tartışmalar başlattı.
Konu ile ilgili Regnum haber ajansına açıklamalarda bulunan Kabardey – Balkar İnsan Hakları Derneği Başkanı Valeri Hatajuko, “özerk Cumhuriyetlerde Cumhuriyetin başını teşkil eden Cumhurbaşkanlığı sisteminin kaldırılması, bu cumhuriyetlerdeki ayrılık hareketlerini güçlendirir” dedi.
“Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra bunun tüm dünyaya emsal teşkil edeceği, bunun da Rusya Federasyonu gibi içinde ulusal cumhuriyetler barındıran veya etnik sorunları olan bölgeleri ateşleyeceği, bunun sonucunda da federasyona dayalı sistemlerin dağılacağı iddia edilmişti” diyen Hatajuko şöyle devam etti: “Fakat görüldü ki Kosova’nın bağımsızlığı Rusya Federasyonu için böyle bir etki doğurmadı. Ama niyet edildiği gibi Cumhuriyetlerin Başkanlıklarının kaldırılması, daha merkeziyetçi bir yapıya dönüştürülmesi operasyonu, Rusya Federasyonu’na bağlı özerk cumhuriyetlerde ayrılma hareketlerini tetikler. Bence Rusya Federasyonu’nu Kremlin’den yönetenlerin hedefi, bu cumhuriyetleri tamamen ortadan kaldırmak. Bu da buna yönelik bir adım. Bunun gideceği yer Adigey Cumhuriyeti’ni Krasnodar Eyaleti ile birleştirmektir. Bu zihniyetin nihai hedefi Rusya Federasyonu’nu üniter bir devlet yapısına kavuşturmak olacak. Bu çok tehlikeli sonuçlar doğurur” dedi.
Hatajuko, federal merkezin önce cumhurbaşkanlığını kaldırıp o statüyü başbakanlığa indireceğini, dolayısıyla içini boşaltacağını; böylece cumhuriyetlerin otomatikman ortadan kaldırılmış olacağını söyledi. “Aslında tam tersine, cumhuriyetlerdeki cumhurbaşkanlarının yetkilerinin artılması gerekirdi” diyen Hatajuko, en iyi sistemin eskiden olduğu gibi cumhuriyetlerin başındaki yöneticilerin halk tarafından seçilmesi olduğunu söyledi.
Bu son gelişmeleri Kabardey- Balkar entelektüelleri ile konuştuğunu, onların da bu yeni durumdan tedirgin olduklarını, bunun eski sistem komünizme dönüş olacağını, totaliter, üniter bir devlet yapısı doğuracağını ifade eden Valeri Hatajuko, “Vladimir Putin kendisi Başbakan olduktan sonra özerk cumhuriyetlerin başlarındakileri de başbakanlık statüsüne indirerek bizzat kontrol etmek istiyor. Rusya Federasyonu eski sistemden daha kötü bir sisteme doğru gidiyor. Bu durum gelecek için endişe verici. Bu duruma mevcut cumhurbaşkanlarının itiraz etmeyip kabullenmeleri de ayrıca üzüntü verici bir durum” dedi. (KAFKASEVİ)
