Tarih Bilincinde Buluşanlar Derneği, Fatih Belediyesi ve Kafkas Vakfı’nın iş birliğiyle düzenlenen “Uluslararası Kuzey Kafkasya Sempozyumu”, Fatih Ali Emiri Kültür Merkezi’nde yapıldı.
17 Haziran’da başlayan ve iki gün süren sempozyum Osmanlı Belgelerinde Kafkasya Sergisi’nin gezilmesi ve belgelerin tanıtılması ile başladı, Tarih Bilincinde Buluşanlar Derneği Başkanı Hasan Konuk’un açılış konuşması ile de devam etti.
Açılış konuşmasını yapan Tarih Bilincinde Buluşanlar Derneği Başkanı Hasan Konuk, dünyanın Kafkasya coğrafyasının sulh, sükun ve süruru (mutluluğu) için Kafkas halklarının, güven, barış ve özgürlük gibi temel insani haklarına kavuşması amacıyla bu sempozyumu düzenlediklerini belirtti.
Kafkasya’nın tarihin her döneminde jeopolitik ve jeo stratejik öneme sahip bir bölge olduğunu söyleyen Konuk, “Medeniyetlerin geçiş noktası ve Asya’nın Balkanları olarak tarif edilen Kafkasya’nın giriş kapısı durumundaki Kuzey Kafkasya, bölgenin kontrolünü sağlama açısından stratejik önem arz etmektedir. Güney Kafkasya’yı kontrol etmek isteyen bir güç, ilk önce Kuzey Kafkasya üzerinde hakimiyet sağlamalıdır. Rusya da bu nedenle Kuzey Kafkasya’yı elinde bulundurmak istemektedir” dedi.
1991 sonrasında bölgede yaşanan gelişmelerle Kuzey Batı Kafkasya’nın Rusya Federasyonunun Karadeniz’e tek çıkış kapısı durumuna geldiğine işaret eden Konuk, Rusya’nın, tahıl, tütün, sebze ve meyve gereksinimini karşılayan en önemli bölgesi ve enerji hatlarının geçiş bölgesi olan Kuzey Batı Kafkasya’nın, Moskova açısından taşıdığı stratejik önemin çarlık Rusyası döneminden bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını kaydetti.
Konuk, Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra, Avrasya coğrafyasında gündeme gelen uluslararası mücadelenin arka planında enerji kaynaklarının kullanılması, elde edilmesi veya nakliyle ilgili çıkar tartışmalarının bulunduğunu dile getirdi. 1992 yılında, Güney Kafkasya’da, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan’ın bağımsızlıklarını ilan etmesiyle, Kafkasya’nın jeopolitiğinde de değişimler yaşandığını aktaran Konuk, bugün sahnede Rusya, ABD, AB, Türkiye ve İran’ın da bulunduğunu belirtti.
Konuk, böylece güneyde, Rusya’nın egemenliğinin sona ermesiyle yeni bir siyasi dönem başladığını söyledi. Sovyetler’in dağılması sonucu ABD ve AB’nin bölgeyi etkilemeye başladığına işaret eden Konuk, Kafkasya jeopolitiğindeki değişim nedeniyle Kuzey Batı Kafkasya’yı kaybetmek istemeyen Rusya’nın, yeni stratejiler geliştirmek zorunda kaldığını anlattı.
İstanbul Ticaret üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Yücel Oğurlu da Kuzey Kafkasya konusunun sadece enerji politikaları veya çeçen savaşıyla gündeme geldiğini ifade ederek, gelecekte Kuzey Kafkasya’nın, bağlantılı olduğu tüm coğrafyası ile birlikte kültürel, insani, tarihi tüm değerleriyle dünyaya vereceği katkılarla anılmasını istediklerini kaydetti. Oğurlu, tüm insanlığın olduğu gibi Kafkas halklarının da sakin ve huzurlu bir şekilde yaşamaya hakkı olduğunu vurguladı.
Kafkasya Tarihinden Kesitler adı altında düzenlenen birinci oturumun moderatörlüğünü Celal Bayar üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet çelik yaptı. “Ethnic Aspects of the Political Identity in the North Caucasian Region” adlı sunumu ile Alvir Saetgaraev, Kuzey Kafkasya’nın etnik yapısı ve bu etnik yapının geçmişten günümüze Kafkasya’daki siyasete etkisi üzerine bir konuşma gerçekleştirdi. Sempozyumun akademik organizasyon komitesinde bulunan İstanbul Ticaret üniversitesinden Prof. Dr. Yücel Oğurlu “Kafkasya’da Konuşulan Diller ve Bağlantıları” adlı sunumu ile Kafkasya’da Konuşulan diller hakkında geniş bilgiler sunarken, bu dillerin bağlantıları ve gelişme süreçlerini dinleyicilere aktardı.
Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak Moderatörlüğünde başlayan ikinci oturumun konusu “Kuzey Kafkasya’dan Sürgün ve Göçtü”.
Av. Hulusi üstün’ün ben bu konuda objektif şeyler söyleyemem sürgüne uğramış bir milletin evladıyım, ki bu sürgün objektif şeyler söylenebilecek bir olay değildir diyerek başladığı konuşmasının konusu “Savaş, Sürgün ve Soykırım Kavramları Bağlamında Kafkas-Rus Savaşlarının Değerlendirilmesi” idi. Samimi bir sunum gerçekleştiren üstün’ün ardından Gürcistan Diaspora Bakanlığı Müdürü Zaza Tsurtsumia “çerkes ve Abhazların Osmanlı Topraklarına Sürgünü” adlı bir sunum gerçekleştirdi. Aynı zamanda bir türkolog olan ve düzgün Türkçesi ile dikkatleri çeken Tsurtsumia arşiv belgelerinden yola çıkarak sürgün hakkında geniş kapsamlı akademik bilgiler verdi. Sürgün konusunda bir çok arşiv belgesinin olmasına rağmen bu konunun ilgi çekmediğinden yakınan Tsurtsumia sürgün olayına akademik olarak ilgi çekilebilmesi adına adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Yönetmenliğini Süleyman Gündüz’ün yaptığı “Osmanlı Devleti’nin Kafkaslara Bakışı ve Kafkas İslam Ordusu 1918” adlı belgeselin gösterilmesi ile ilk gün programı tamamlandı
İkinci gün Kafkasya’da İdari Yapı başlığı altında yapılan üçüncü oturumda Prof. Dr. Nadir Devlet’in moderatörlüğünde Liashenko Elena ve Prof. Dr. Ghia Nodia sunumlarını gerçekleştirdiler.
Kafkasya’da Sosyal Yapı başlığı altında yapılan dördüncü oturumun moderatörlüğünü Ali Rıza Altuner yaptı.
Yrd. Doç. Dr. Fethi Güngör “Kafkasya’da çerkes Bölgelerinin Sosyal Yapısı” konulu sunumuyla, çerkes toplumsal yapısı, toplumsal yapıyı oluşturan kavramlar ve bu kavramların anlamı hakkında bilgiler verdi.
Elbruz İnsani Yardım Derneği yetkililerinden Av. Yusuf Taş ise, Kuzey Kafkasya’da dini yaşama dair gözlemlerini, geçmişten günümüze tarihsel süreç içinde dinin etkilerini ve dini yaşam içinde yaşanan değişimleri dinleyiciler ile paylaştı.
Kuzey Kafkasya’da Uluslararası Hukuka Dair Güncel Sorunlar başlığı altında yapılan beşinci oturumda Yrd. Doç. Dr. Yasin Poyraz, Radikal Gazetesi Yazarı Fehim Taştekin, Yrd. Doç. Dr. Abdülkadir Akıl ve Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimi yüksek lisans öğrencisi Keisuke Wakizaka sunumlarını yaptılar.
Doç. Dr. Ebubekir Sofuoğlu moderatörlüğünde, “Kuzey Kafkasya’da çatışma Alanları üzerinden Barış Tartışmaları” başlığı altında yapılan altıncı oturumda Av. Kazım Berzeg ve Echo-Kavkaz Gazetesinden Janna Tarhanova sunumlarını gerçekleştirdiler.
Kafkas dansları gösterisi ardından yapılan çalıştay ile Uluslararası Kuzey Kafkasya Sempozyumu sona erdi. (AA/AJANSKAFKAS)
